Κερκίνη

Λίμνη Κερκίνη

Η ομορφιά και η σημασία
	Ένας από τους ουσιαστικότερους υδροβιότοπους είναι εκείνος της λίμνης Κερκίνης, που δημιουργήθηκε από την τεχνητή επέμβαση του ανθρώπου πάνω στα φυσικά χαρακτηριστικά του ποταμού Στρυμόνα. Λειτουργεί σαν τεχνικό έργο μεγάλης γεωργικής ωφέλειας και σαν υγροβιότοπος για χιλιάδες υδρόβια και παράκτια πτηνά.
	Ο θαυμάσιος αυτός βιότοπος καλύπτεται από τη Διεθνή σύμβαση Ramsar. Χιλιάδες πουλιά, σπάνια και προστατευόμενα, παραποτάμια δάση, νούφαρα σε μεγάλη έκταση, ποικιλία ψαριών και ο φανταστικός ορίζοντας από τα ορεινά συγκροτήματα Μπέλες και Κρούσια. Η λίμνη φιλοξενεί 227 είδη πουλιών, κυρίως ενδημικά. 76 από αυτά αναφέρονται στον Εθνικό Κόκκινο κατάλογο, ενώ τουλάχιστον 31 από αυτά προστατεύονται από ρυθμίσεις της ΕΟΚ. Το κοπάδι με βουβάλια, αλλά και τσακάλια κοντά στη λίμνη, είναι μιναδικά. Στην περιοχή της λίμνης Κερκίνης υπάρχουν επίσης τουλάχιστον 10 είδη αμφιβίων (βάτραχοι, σαλαμάνδρες, τρίτωνες), 5 είδη σαλιγκαριών, 19 είδη ερπετών (σαύρες, φίδια, χελώνες) και μία τεράστια ποικιλία εντόμων που πάιζουν σημαντικό ρόλο στις τροφικές αλυσίδες και συντελούν στο βιολογικό πλούτο της περιοχής.
	Το φράγμα που κατασκευάστηκε κοντά στο χωριό Λιθότοπος, άρχισε να λειτουργεί το 1932. Βασικός τροφοδότης της λίμνης είναι ο ποταμός Στρυμόνας. Επικουρικά συμβάλλει ο Κερκινίτης από τα Κρούσια. Με την κατασκευή του φράγματος η μορφή του αρχικού υγρότοπου άλλαξε ριζικά. Συνήθως η ανθρώπινη παρέμβαση αναιρεί ή δρά αρνητικά στις φυσικές διαδικασίες. Η Κερκίνη είναι ένα σπάνιο παράδειγμα θετικής ανθρώπινης παρέμβασης.
	Η χωρητικότητα της λίμνης μειώνεται λόγω των υλικών που μεταφέρει ο Στρυμώνας. Έτσι ήταν αναγκαία η ανύψωση των αναχωμάτων και η κατασκευή ενός νέου φράγματος, το οποίο άρχισε να λειτουργεί τον Απρίλιο του 1982.
	Η φυσική της ομορφιά, η μεγάλη οικολογική της σημασία και η σημαντική συμβολή της στην γεωργική παραγωγή του νομού Σερρών, λειτουργούν σαν βασικός μοχλός ευημερίας και ανάπτυξης. Αξίζει όχι μόνο να την επισκεφτούμε αλλά και να κάνουμε ο,τιδήποτε έιναι δυνατό για να διατηρήσουμε τον πλούτο που μας παρέχει.
Υδρολογία
	Η λίμνη Κερκίνη, είναι συνδυασμός 3 υγροτοπικών συστημάτων, λιμναίου, υγροστασιακού και ποτάμιου, που αλληλεπιδρούν εποχιακά επηρρεαζόμενα από την υδρολογία της λίμνης. Τα 3 συστήματα έχουν διακριτά όρια κατά την περίοδο χαμηλής στάθμης, ενώ κατά την περίοδο υψηλής στάθμης (άνοιξη - αρχές καλοκαιριού) το λιμναίο σύστημα επεκτείνεται σε βάρος των 2 άλλων. Αναγνωρίσθηκαν 5 υδρολογικές κατηγορίες, που διέφεραν στη διάρκεια και στην εποχικότητα της κατάκλυσης και 21 διαφορετικοί τύποι υγροτοπικών ενδιαιτημάτων. Το υγροστασιακό σύστημα περιλαμβάνει τις κύριες μορφές υγροτοπικής βλάστησης (πλευστόφυτα, δένδρα, αναδυόμενα είδη) της Κερκίνης. Το ποτάμιο σύστημα περιλαμβάνει τους ποταμούς Στρυμόνα και Κερκινίτη και τα γειτονικά αρδευτικά κανάλια. Η αυξημένη ετερογένεια των ενδιατημάτων της Κερκίνης συμβάλλει σημαντικά στη διατήρηση της βιοποικιλότητας του υγροτόπου.
Σταυροφορία διάσωσης της λίμνης Κερκίνης "Καθημερινός Παρατηρητής" Σερρρών, 26-07-96, Έτος 14ο, Αρ.Φ. 3828
	Ο εκπαιδευτικός κόσμος του νομού Σερρών, συμμετέχει στη σταυροφορία διάσωσης της λίμνης Κερκίνης από ανθρώπινες παρεμβάσεις. Δάσκαλοι, νηπιαγωγοί και καθηγητές συμμετείχαν σε σεμινάριο, το οποίο διοργάνωσε στις Σέρρες το Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) και το Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ σε συνεργασία με το κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κορδελιού Θεσσαλονίκης και τις Διευθύνσεις εκπαίδευσης Σερρών (πρωτοβάθμια-δευτεροβάθμια). Το σεμινάριο ήταν ενταγμένο στο πρόγραμμα Ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τη λίμνη Κερκίνη στο πλαίσιο της Κοινοτικής πρωτοβουλίας ΜΕD WET. Στο μεταξύ, το ΕΚΒΥ, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Περιβαλλοντολογικού σχεδιασμού του ΥΠΕΧΩΔΕ, σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού κυκλοφόρησε ένα καλαίσθητο πληροφοριακό-φωτογραφικό προσπέκτους για την πανίδα, την βλάστηση της περιοχής, περιγράφει συνοπτικά το πρόβλημα της χρήσης νερού, τις κύριες απειλές και το πολλαπλό ρόλο της Κερκίνης. 300 είδη.
	Στη λίμνη ζουν σήμερα 300 είδη πουλιών, ενώ υπάρχουν οι σημαντικότερες αποικίες της νότιας Βαλκανικής από ερωδιούς, κορμοράνους, χουλιαρομύτες και χαλκόκοτες. Είναι η πιο σημαντική περιοχή διαχείμασης και μετανάστευσης του αργυροπελεκάνου σε όλη την Ευρώπη. Έχει τη μεγαλύτερη σε έκταση υδάτινη περιοχή της Ελλάδας, που καλύπτεται από νούφαρα. Γύρω από τη λίμνη ζει ο μεγαλύτερος αριθμός βουβαλιών της χώρας (500 περίπου).
	Στον υδάτινο αυτό θυσαυρό - σύμφωνα με αναφορά του ΕΚΒΥ - εκτός από τα προβλήματα που προκαλούνται από την έλλειψη συνολικής διαχείρισης του νερού, η λίμνη κινδυνεύει να χάσει πολλά από τα γνωρίσματα της, εξαιτίας πολλών απειλών. Κυριότερες είναι: Ο μεγάλος όγκος υλών που μεταφέρει ο ποταμός Στρυμόνας, κατακάθεται στη λίμνη προσχώνοντάς την, με 1.000.000 κυβικά μέτρα ετησίως. Η ρύπανση του Στρυμόνα και της λίμνης δεν είναι ακόμα ιδιαίτερα μεγάλη, αλλά πιθανόν να αποτελέσει μεγάλο πρόβλημα, στα επόμενα χρόνια. Οι αλόγιστες και παράνομες δραστηριότητες απειλούν να μεταβάλουν πολλά από τα δομικά γνωρίσματα του υγροτόπου, (λαθροϋλοτομίες, παράνομη αλιεία, χρήση παράνομων αλιευτικών μέσων, παράνομο κυνήγι, άναρχη απόθεση σκουπιδιών και μπάζων). Οι ανεξέλεγκτες επισκέψεις κοντά στις αποικίες των πουλιών, προκαλούν αρνητικές συνέπειες στη βιωσιμότητα τους. Και Η τελευταία ανύψωση των αναχωμάτων και η κατασκευή μεγαλύτερου φράγματος το 1982, σε συνδιασμό με τους τρόπους αλιείας, είχαν ως αποτέλεσμα να υπάρχει σαφής τάση ελάττωσης των κυριότερων εμπορικών ειδών και αύξησης των μη εμπορεύσιμων ψαριών γεγονός που απειλεί σοβαρά το επαγγελματικό μέλλον των ψαράδων. Η σταυροφορία της ΕΚΒΥ αποσπά ήδη τα πρώτα ευμενή σχόλια όλων εκείνων που θέλουν και επιδιώκουν να σωθεί η λίμνη Κερκίνη Σερρών, από κάθε μορφής παρεμβάσεις.