Αχέρων

του Χαράλαμπου Γκούβα




  Οι πληροφορίες για τον Αχέροντα ποταμό στις εγκυκοπαίδειες και τα διάφορα έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα, είναι ενίοτε ελλιπείς, άλλοτε λανθασμένες και συχνά αλληλοσυγκρουόμενες. Ιδού μερικά παραδείγματα:

    Στην Ελληνική εγκυκλοπαίδεια «ΔΟΜΗ», έκδοση 1996, τόμος 5, σελίδα 139, γράφει: «Αχέρων: Ποταμός της Ηπείρου (Μαυροπόταμος ή Φαναριώτικος), ο οποίος περιβάλλεται από πλούσια μυθική παράδοση σχετική με τους νεκρούς και τον Αδη. Πηγάζει από τα όρη του Σουλίου (ΣΣ: λάθος. Μόνον ο Πυριφλεγέθων, πηγάζει από τά όρη Σουλίου. Αποκαλείται - κακώς - και ρέμμα του Ντάλλα, ή Σουλιώτικο ρέμα) κι εκβάλλει στο Ιόνιο, στον κόλπο του Γλυκέα κοντά στο χωριό Σπλάντζα (ΣΣ: λάθος. Εκβάλει ακριβώς μέσα στό χωριό Αμμουδιά, τέως Σπλάντζα). Επειδή ο Αχέρων πάφλαζε σε απόκρημνες χαράδρες και σκιερά φαράγγια και ύστερα χανόταν (ΣΣ: λάθος. ΔΕΝ υπάρχει τμήμα πού να ρέει υπογείως), για να προβάλλει πάλι σε μια ελώδη περιοχή γεμάτη καλαμιές, η όψη του ερημικού τοπίου έδωσε στη φαντασία των αρχαίων τη ζοφερή εικόνα ενός ποταμού που οδηγεί στον Αδη και αποτελεί το όριο μεταξύ του επάνω και του κάτω κόσμου (ΣΣ: λάθος. Η όλη μυθολογία πλάσθηκε από τις αρμοδιότητες του Νεκρομαντείου, και από τη Χαράδρα του Αχέροντα πού δεν ήταν προσπελάσιμη). Πίστευαν ότι τα νερά του, όπως και του παραπόταμου Κωκκυτού (Βουβός), που αποχετεύει τα νερά από την πεδιάδα της Παραμυθιάς (ΣΣ: λάθος, Κωκκυτός και Βουβός, δεν ταυτίζονται), ήταν δηλητηριασμένα και πικρά από ένα δράκοντα πού ζούσε στο σπήλαιο της πηγής του. Μετά το φόνο του δράκοντα, το νερό έγινε πάλι γλυκό. Υπάρχει και σχετική χριστιανική παράδοση που αποδίδει την εξόντωση του δράκοντα στον Αγιο Δωνάτο (Αϊδωνάτος). Στις εκβολές του Αχέροντα υπάρχει η λίμνη Αχερουσία η οποία έχει αποξηρανθςί με τεχνητά μέσα. Στην Αχερουσία, οι αρχαίοι τοποθετούσαν τις πύλες του Αδη (ΣΣ: αβέβαιον, έως λάθος. Μιά εκδοχή είναι οι Πύλες του Αδη να ήταν στά υπόγεια του Νεκρομαντείου, όπου με απάτη οι ιερείς ξεγεούσαν τους επισκέπτες, ή κατά δεύτερη εκδοχή - Χ.Γκούβα- να ήταν στά στενά της χαράδρας μεταξύ Βουβοπόταμου και Τρίκαστρου) .Κατά τις θρησκευτικές δοξασίες των αρχαίων Ελλήνων, ο Αχέρων ήταν γιός της Γής. Επειδή όμως κατά τη Γιγαντομαχία ο Αχέρων έδωσε νερό στους Γίγαντες για να ξεδιψάσουν, καταδικάστηκε από το Δία να μένει αιώνια κάτω από τη γή. Το ποτάμι αυτό, με τις άφθονες καλαμιές στις όχθες του (έτσι απεικονίζεται σε πολλές λευκές αττικές ληκύθους), έπρεπε να διαβούν οι ψυχές των νεκρών για να φτάσουν στο βασίλειο του Αδη. Η διάβαση από τη μία όχθη στην άλλη γίνονταν με το πορθμείο του «Χάροντα» που έπειρνε σαν αμοιβή έναν οβολό από κάθε νεκρό. Ο Ομηρος δίνει για πρώτη φορά στην Οδύσσεια (κ.513) μια περιγραφή του κάτω κόσμου και εκεί αναφέρεται ο Α. μαζί με τους ποταμούς Πυριφλεγέθοντα και Κωκυτό. Σε ανασκαφές που άρχισαν το 1958, μετά από επίμονες προτάσεις ενός αυτοδίδακτου ερασιτέχνη αρχαιολόγου, του Κώστα Μουσελίμου, δάσκαλου στό επάγγελμα, κοντά στη συμβολή του Κωκυτού με τον Αχέροντα, πάνω σε ένα λόφο όπου υπάρχει η μονή του Αγίου Ιωάννου, ανακαλύφθηκε το αρχαιότερο ελληνικό Νεκρομαντείο». (ΣΣ: Από τη χρήση του ονόματος Σπλάντζα, χωριό πού λέγεται πλέον Αμμουδιά, φαίνεται ότι το άρθρο αυτό της Δομής, έκδοση 1996, γράφηκε πρίν από τριάντα χρόνια και απλώς η «Δομή» είναι απλώς επανεκτύπωση με ορισμένες νέες προσθήκες απλώς για τα μάτια των αγοραστών).

    Στην Eλληνική εγκυκλοπαίδεια CD ROM «ΧΘΩΝ 2002», έκδοση 1997, γράφονται για τον Αχέροντα τα εξής: Αχέροντας (Ε.Γ.+Μυθολ.) Ποταμός της Ηπείρου, γνωστός και ως Μαυροπόταμος ή Φαναριώτικος. Πηγάζει από τα όρη του Σουλίου, διαρρέει τη θεσπρωτική πεδιάδα Φανάρι, όπου στην αρχαία εποχή ήταν η Αχερουσία λίμνη, και χύνεται στο Ιόνιο πέλαγος, κοντά στην Πάργα. Η κοίτη του περνά μέσα από απόκρημνες και άγριες χαράδρες και ίσως αυτός είναι ο λόγος που οι αρχαίοι νόμιζαν ότι οι ψυχές των νεκρών έπρεπε να διαβούν αυτό το ποτάμι για να φτάσουν στον Αδη. Η διάβαση του ποταμού γινόταν με τη βάρκα του Χάροντα, στον οποίο κάθε νεκρός πλήρωνε έναν οβολό. Στην αρχαιότητα πρώτος αναφέρει τον Αχέροντα ο Ομηρος σε μια περιγραφή του Κάτω Κόσμου, στην " Οδύσσεια". Εκεί τον αναφέρει μαζί με τους παραποτάμους του Κωκυτό και Περιφλεγέθοντα. Ο Αχέροντας, γιος της Γης, τιμωρήθηκε από το Δία να κυλά κάτω από τη Γη, γιατί κατά τη γιγαντομαχία έδωσε στους Γίγαντες νερό να ξεδιψάσουν. Με τον Αχέροντα συνδέεται και χριστιανική παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο Αϊ - Δονάτος (ο Αϊδωνάτος των αρχαίων) σκότωσε το δράκο που μόλυνε το νερό του ποταμού και το έκανε θανατηφόρο. (Εγκυκλοπαίδεια CD ROM «2002», έκδοση εταιρείας ΧΘΩΝ, Θεσσαλονίκη, 1998).

    Αντίθετα, στην Αμερικανική εγκυκλοπαίδεια CD ROM «Encarta 1997» της Microsoft Inc. γράφει για τον Αχέροντα, ακριβώς τα εξής: «Acheron, in Greek mythology, river in Hades. It was also the name of a river in southern Epirus, Greece, which flowed underground for part of its 58-km (36-mi) course to the Ionian Sea». Μετάφραση: «Αχέρων, στην Ελληνική Μυθολογία, ποταμός στον Αδη. Ηταν επίσης και το όνομα ενός ποταμού στη Νότια Ηπειρο, στην Ελλάδα, ο οποίος έρεε υπογείως για ένα τμήμα από συνολικά του 58Km μήκους (36 μίλια), εκβάλλοντας στο Ιόνιο πέλαγος». Αυτό όμως είναι λάθος (η υπόγεια ροή), και η ετειρεία Microsoft ενημερώθηκε ήδη να διορθώσει το λάθος της.

Σελίδα 2 από 7
previous next



© Copyright Oreivatein 1997-2017 - All rights reserved